ORMAN TAZMİNATI NEDİR ? NASIL ALINIR ? ŞARTLARI ?
NEDİR ?
Özel mülkiyete konu bir arsa veya arazinin sahibine arsa veya arazisinin orman sınırları içinde kaldığı gerekçesi ile açılan bir dava ile tapu kaydı iptal edilmekte ve taşınmaz Hazine adına tescil edilmektedir. Murisinden miras kalan veya parasını ödeyerek satın aldığı taşınmazın elinden alınışından sonra vatandaşın tazminat hakkı doğmaktadır.
Vatandaşın Devlet tarafından verilen tapuya güvenerek edindiği taşınmazın, “orman kadastrosu” veya “tapu iptal ve tescil davası” neticesinde elinden alınması nedeniyle doğan zararının karşılanmasına orman tazminatı denir.
ORMAN TAZMİNATININ HUKUKİ DAYANAĞI :
Orman tazminatının hukuki dayanağı TMK 1007. Maddesidir. Bu maddeye göre;
“Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder.”
Devlet, düzenlediği tapu sicilinin doğruluğunu ve güvenilirliğini garanti etmekle yükümlüdür. Bir taşınmaza devlet tarafından resmî tapu verilmişse ve sonradan “burası ormandır” denilerek tapu resen veya yargı kararıyla iptal ediliyorsa, devlet kusursuz sorumluluk ilkesi gereği malikin tüm zararını ödemek zorundadır.Zira mülkiyet hakkı ihlal edilmiş ve vatandaşın tapusu haksız bir şekilde elinden alınmıştır.
Orman Tazminatı süreci,2009 yılında AİHM’in verdiği bir emsal kararla başlamıştır. Yargıtay’ın bu kararı esas alarak tazminat taleplerinin haklı bulması üzerine daha önce mahkemelerce reddedilen Orman Tazminatı davaları kabul edilmeye ve mahkemelerce belirlenen tazminat Hazine tarafından tazminatlar ödenmeye başlanmıştır.
SÜRECİ !
Bu tazminatın alınabilmesi yani orman tazminatı davasının açılabilmesi için öncelikle taşınmaz için Orman İdaresi tarafından açılan tapu iptal-tescil davasının kesinleşmesi gerekir. Bu dava kesinleşmediği sürece tazminat davası açılamaz.
Orman İdaresi tarafından tapuda malik görünen kişiler aleyhine açılan davanın sonuçlanması ve davanın kabul edilerek taşınmaz tapu kaydının iptal edilerek taşınmazın orman vasfı ile Hazine adına kayıt-tescil edilmesine karar verilmesi ve bu kararın itiraz edilmeden veya istinaf-temyiz aşamalarından geçtikten sonra kesinleşmesi ile tazminat davası süreci başlar.
Tapu malikleri tarafından açılacak bu davada muhatap yani davalı taraf Hazine’dir. Orman idaresinin bu davada taraf sıfatı yoktur. Zira açılan davada taşınmaz haine adına kayıt-tescil edilmiştir. Tüm orman arazileri de Hazien adına tescil edildiği için tazminat davası da Hazine aleyhine açılmaktadır.
BEDEL :
Orman Tazminatının açıldığı mahkeme; keşif ile dava konusu taşınmazın-arsa veya tarla- değerinin bilirkişilere tespit ettirmekte ve buna göre karar verilmektedir.
Tazminatın miktarının belirleneceği tarih, taşınmazın tapu kaydının iptaline dair Orman İdaresi tarafından açılan davanın kesinleşme tarihidir. Yani tapunun vatandaşın elinden alındığı davanın kesinleştiği an itibariyle değerine ise o değerin vatandaşa yani taşınmaz malikine ödenmesi gerekir.
Taşınmaz Arsa ise yani imar görmüş ise; tapuda özel satışlar hariç yukarıda bahsedilen kesinleşme tarihine yakın satışlardaki emsaller esas alınır.
Taşınmaz arazi yani tarla ise, gelir metodu denilen bir metod ile arazinin değeri hesaplanmaktadır. Gelir metodunda; Arazi üzerinde mutat olarak ekilen ürünlerin ortalama verim miktarı ve değerlendirme yılındaki satış fiyatları baz alınır. Bulunan brüt gelirden üretim ve bakım masrafları çıkarılarak net gelir hesabı elde edilir.Ayrıca, Net gelirin mülkün gerçek değerine dönüştürülmesi için oransal bir faiz uygulanır. Buna da Kapitalizasyon faiz denir.
Dava konusu taşınmazın arsa veya arazi olması fark etmeksizin, bulunduğu bölgede daha önce dava konusu olmuş taşınmaz varsa bu taşınmazlar için belirlenen bedel de emsal alınabilmektedir.
Mahkemece hükmedilecek tazminata, tapu iptal davasının kesinleştiği tarihten itibaren yasal faiz uygulanmaktadır.
ŞARTLAR :
- Orman tazminatı davasının açılabilmesi için geçerli bir tapu kaydının olması, bu tapunun maliklerinin elinden Orman İdaresi tarafından alınmış olması gerekir.
- Orman Tazminatı davasının açılması ve devamında mahkeme harç ve masraflarının tümü davayı açan davacılar tarafından karşılanmaktadır. Davanın kazanılması halinde yapılan tüm masraflar ayrıca davacılara hazine tarafından ödenmektedir.
- Tapunun birden fazla maliki varsa davayı birlikte açabilecekleri gibi ayrı ayrı da açabilirler. Herkes kendi hissesi oranında tazminata kavuşur.
- Orman Tazminatı davası ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDE görülür
- Orman Tazminatı davasında TAŞINMAZIN BULUNDUĞU YER mahkemesi yetkilidir.
- Orman Tazminatı davası 10 yıllık Zamanaşımı süresinde açılmalıdır. Yani, taşınmazın vatandaşın elinden alındığı-tapu kaydının iptal edildiği-tapu iptal davasının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yı içinde Orman Tazminatı davası açılmalıdır.
- Orman Tazminatı davası sonuçlandığında Hazineye müracaat edilerek veya icra takibi yapılarak mahkemece belirlenen tazminat tahsil edilmektedir.
Her türlü hukuki iş ve işlemleriniz için bizimle irtibata geçebilirsiniz. www.mazharaydin.av.tr