MİRAS PAYI DEVİR SÖZLEŞMESİ NEDİR?
MİRAS PAYI DEVİR SÖZLEŞMESİ. NEDİR?
NASIL YAPILIR ? GÜNCEL REHBER !
Miras payı devir sözleşmesi, bir mirasçının henüz miras paylaşılmadan önce, miras bırakanın terekesindeki mirasçılık hakkının tamamını veya bir kısmını başka bir mirasçıya ya da üçüncü kişiye devretmesini sağlayan sözleşmedir.
Türk Medeni Kanunu’nda bu konu özellikle TMK m. 677‘de düzenlenmiştir. “ Mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınması veya aralarında yapacakları paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlar. Paylaşma sözleşmesiyle mirasçılar, tereke mallarının tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesini de kabul edebilirler. Paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır.
1. Miras payı devri ne demektir?
Örneğin Ahmet vefat ediyor ve geride:
- Eşi Ayşe
- Oğlu Mehmet
- Kızı Fatma
kalıyor.
Mehmet, kendisine düşecek miras payını kardeşi Fatma’ya devretmek isterse, miras payının devri sözleşmesi yapılabilir. Burada önemli nokta şudur:
Henüz hangi taşınmazın kime kalacağı belli değildir. Mehmet, belirli bir evi veya arsayı değil, miras içindeki payını devretmektedir.
Örneğin: “Miras bırakan Ahmet’ten intikal edecek tüm miras hak ve payımı 500.000 TL karşılığında Fatma’ya devrettim.”şeklinde bir işlem düşünülebilir.
2. Miras payı devrinin iki farklı şekli vardır
A) Mirasçılar arasındaki devir
Bir mirasçı, mirasçılardan birine miras payını devredebilir.
Örneğin Mehmet → Fatma’ya.
Bu durumda TMK m. 677/1 uyarınca sözleşmenin yazılı olarak yapılması yeterlidir.
Yani kural olarak noter veya tapu müdürlüğünde yapılması zorunlu değildir.
Ancak uygulamada, özellikle yüksek değerli taşınmazlar söz konusuysa, imzaların noter aracılığıyla tasdik ettirilmesi ispat açısından daha güvenli olabilir.
B) Miras payının üçüncü kişiye devri
Mirasçı, payını mirasçı olmayan bir kişiye de devredebilir.
Örneğin Mehmet, miras payını Ahmet’in mirasçısı olmayan Ali’ye devrediyor.
Bu durumda TMK m. 677/2 gereğince sözleşmenin noterlikçe düzenlenmesi gerekir.
Burada önemli ayrım:
Mirasçıya devir → yazılı sözleşme
Üçüncü kişiye devir → noterlikçe düzenleme şeklindedir.
3. Miras payı devri ile taşınmaz satışı aynı şey değildir
Mirasçılar arasında yapılacak miras payı devir sözleşmesi ile devir eden kişi miras payının tamamını veya bir kısmını devretmiş olacaktır.
Örneğin Mehmet’in miras payı içerisinde:
- Yalova’da bir arsa,
- İstanbul’da bir daire,
- banka hesabındaki para,
- araç,
- başka taşınmazlar
bulunuyor olabilir.
Mehmet “miras payımı Fatma’ya devrediyorum” dediğinde, tek tek bu malları satmış olmaz.
Miras üzerindeki payını devretmiş olur.
Bu nedenle miras payının devri, özellikle tereke içerisinde çok sayıda taşınmaz varsa oldukça kullanışlı bir yöntemdir.
4. Peki miras payı devredildikten sonra ne olur?
Burada önemli bir ayrım var.
Miras payını devralan kişi, devreden mirasçının mirasçısı haline gelmez.
Örneğin Mehmet payını Fatma’ya devretti.
Fatma, Mehmet’in mirasçısı olmaz.
Bunun yerine Fatma, Mehmet’in miras payına ilişkin haklarını devralmış olur.
Dolayısıyla paylaşım sırasında Mehmet’in devrettiği pay bakımından Fatma’nın hakkı ortaya çıkar.
5. Henüz miras paylaşılmamışsa özellikle dikkat
Miras payı devri, mirasın açılmasından sonra yapılabilir.
Yani miras bırakanın ölümünden sonra. Miras bırakan henüz hayattayken:
“Babam öldüğünde bana kalacak miras payımı kardeşime devrediyorum.”
şeklindeki işlem TMK 677 anlamında miras payının devri değildir.
Miras bırakan hayattayken yapılacak işlemler farklı hükümlere tabidir ve miras sözleşmesi gibi başka hukuki araçların değerlendirilmesi gerekir. Buna dair ayrıntılı bilgiyi aşağıdaki makalemizden okuyabilirsiniz.
6. Uygulamada sözleşmede neler bulunmalı?
Sağlıklı bir miras payı devir sözleşmesinde en azından:
- Miras bırakanın adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası,
- Ölüm tarihi,
- Devreden mirasçının bilgileri,
- Devralanın bilgileri,
- Mirasçılık belgesine ilişkin bilgiler,
- Devredilen miras payının oranı,
- Devrin bedelli veya bedelsiz olduğu,
- Bedelli ise satış/devir bedeli ve ödeme şekli,
- Tereke içerisindeki hakların kapsamı,
- Tarafların imzaları
açıkça belirtilmelidir.
Özellikle “miras payının tamamı” mı yoksa “1/2’si” gibi belirli bir kısmı mı devrediliyor çok açık yazılmalıdır.
Önemli bir nokta daha
Eğer amaç örneğin:
“Kardeşim miras payını bana devretsin ve ben de miras kalan Yalova’daki arsayı tek başıma üzerime alayım.” ise, sadece miras payı devir sözleşmesi yapmak her zaman yeterli olmayabilir.
Bu durumda mirasın paylaşılması (taksim), taşınmazların tapuda intikali ve gerekiyorsa miras taksim sözleşmesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Son olarak; İntikal yapılıp taşınmazlar mirasçılar adına paylı mülkiyet olarak tescil edildikten sonra artık durum değişir. Bu aşamada yapılan işlem teknik olarak “miras payı devri” değil, tapuda kayıtlı payın devri olur.
Örneğin 4 mirasçı var ve taşınmaz tapuda:
- Ahmet: 1/4
- Mehmet: 1/4
- Fatma: 1/4
- Ayşe: 1/4
olarak tescil edildi.
Mehmet kendi 1/4 hissesini Fatma’ya devretmek isterse, artık normal bir tapu hisse devri gibi tapu müdürlüğünde hisse devri/satış işlemi yapılır.
SONUÇ :
Miras paylaşımı, doğru yönetildiğinde aile bağlarını koruyarak adil bir sonuca ulaşabilen bir süreçtir. Mirasçılar arasında payların devri ve değeri konusunda mutabakata varılmadığında yıllar sürecek ihtilaflar aile bağlarına ciddi zararlar verdiği gibi malların yönetiminde de zaaflara neden olmaktadır.
Mirasçılar arasında anlaşma imkânı varsa taksim sözleşmesi her zaman en hızlı ve ekonomik yoldur. Anlaşma sağlanamıyorsa ortaklığın giderilmesi davası ile paylaşım mahkeme eliyle yapılır.
Miras hukuku alanında 26 yıllık deneyimimizle, Yalova ve çevre illerde miras paylaşımı süreçlerinde müvekkillerimize destek veriyoruz. Özellikle gayrimenkul ağırlıklı terekelerde, hem miras hukuku hem gayrimenkul hukuku alanındaki çift yönlü uzmanlığımız süreci sizin lehinize hızlandırır.
Ücretsiz Ön Değerlendirme İçin Arayın: 0533 322 8890
E-posta: mazharaydin@gmail.com
Adres: Çiftlik Mh. Atatürk Cd. Huzur Sk. No:14 Perla Sitesi C Blok D:3, Çiftlikköy/Yalova
Web: www.mazharaydin.av.tr
